اروپا با اهداف بلندپروازانهای برای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش انتشار گازهای گلخانهای و افزایش استقلال انرژی قدم برداشته است. نصب پنلهای خورشیدی و توسعه مزارع بادی روند سریعی دارد، اما زیرساختهای انتقال برق که انرژی تولید شده را به مصرفکنندگان میرسانند، به شدت عقبمانده و ناکافی است. شبکه برق اروپا با محدودیتهای فراوانی روبروست و به دلیل کسری بودجه حدود ۲۵۰ میلیارد یورو تا سال ۲۰۳۰، نمیتواند به نیازهای روزافزون پاسخ دهد. این ضعف در خطوط انتقال، باعث شده بخش قابل توجهی از انرژی تجدیدپذیر در ساعات اوج تولید به دلیل نبود ظرفیت انتقال کافی خاموش شود. همزمان، نیروگاههای قدیمی سوخت فسیلی بهعنوان پشتیبان فعال نگه داشته شدهاند که علاوه بر افزایش هزینهها، پیچیدگی سیستم را بیشتر میکند. مشکلاتی همچون مخالفتهای محلی با خطوط انتقال، تأخیر در پروژههای کلیدی و ناهماهنگی سیاستهای ملی، سرعت پیشرفت اروپا در گذار انرژی پاک را کند کرده است. این چالشها نه تنها هزینههای بالاتری را بر دوش مصرفکنندگان میگذارد، بلکه چشمانداز تحقق کامل برنامههای سبز اروپا را نیز در معرض خطر قرار داده است.
انرژی های تجدید پذیر
محسن طرزطلب، رئیس سازمان انرژیهای تجدیدپذیر، با اعلام راهاندازی قریبالوقوع ۷۰۰ سایت فعال در سراسر کشور گفت: تلاش میشود ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر تا پایان شهریور ۱۴۰۳ به ۴ هزار مگاوات برسد؛ این در حالی است که هماکنون نزدیک به ۲ هزار مگاوات وارد مدار شده است.
مشاور عالی استاندار خراسان رضوی با انتقاد از ضعف هماهنگی میان دستگاههای اجرایی در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، نسبت به خروج پروژههای بزرگمقیاس از استان هشدار داد. او تأکید کرد حفظ این پروژهها برای آینده فناوری، اشتغال و تحقق اهداف توسعه پایدار در خراسان رضوی حیاتی است.
کمیسیون اروپا با تصویب مقررات جدید، شرط کاهش حداقل ۷۰ درصدی انتشار گازهای گلخانهای را برای شناسایی هیدروژن و سوختهای کمکربن اعلام کرد. این تصمیم گامی نهایی در تکمیل چارچوب قانونی هیدروژن اتحادیه اروپا به شمار میرود و مسیر توسعه سرمایهگذاریها در این بخش را شفافتر میکند.
سخنگوی صنعت برق از فراهم شدن امکان خرید برق مازاد بر پروانه مجاز بهرهبرداری چاههای کشاورزی از طریق تابلوهای برق آزاد و برق سبز در بورس انرژی خبر داد. این اقدام برای نخستینبار در کشور اجرایی شده و کشاورزان میتوانند نیاز اضافی برق خود را از بازار بورس تأمین کنند.
در سهماهه نخست سال ۱۴۰۴، نیروگاههای تجدیدپذیر کشور موفق به تولید ۸۳۶ گیگاوات ساعت برق شدند؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد ۳۰ درصدی را نشان میدهد. نیروگاههای خورشیدی با سهم ۵۶ درصدی و جهش ۷۷ درصدی در تولید، در صدر منابع انرژی پاک قرار گرفتند و نقشی تعیینکننده در این رشد ایفا کردند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با صدور فرمانی اجرایی، دستور پایان دادن به حمایتهای مالیاتی از نیروگاههای خورشیدی و بادی را صادر کرد. این فرمان که در راستای سیاست انرژیمحور دولت او تنظیم شده، حذف اعتبارات مالیاتی برای تولید و سرمایهگذاری در انرژی پاک را هدف قرار داده و اولویت را به منابع «قابل اتکا» مانند سوختهای فسیلی و انرژی هستهای میدهد.
در پروژهای مشترک میان دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه آلبورگ دانمارک، سیستم نوینی برای ذخیرهسازی انرژی در مناطق با مصرف نزدیک به صفر توسعه یافت. این طرح با محوریت استفاده از هیدروژن سبز، دو شاخص جدید فنی-اقتصادی را برای طراحی و سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی پاک معرفی کرده است.
قزاقستان با هدف توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش تابآوری شبکه برق، هشت پروژه بزرگ زیرساختی به ارزش ۲.۳ تریلیون تنگه (۴.۴ میلیارد دلار) را از طریق اپراتور ملی برق KEGOC اجرا میکند. این برنامه بخشی از نقشه راه ملی برای افزودن ۲۶ گیگاوات ظرفیت جدید تا سال ۲۰۳۵ است.
بازار انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه آسیا-پاسیفیک، بهعنوان یکی از پویاترین و پرشتابترین بازارهای جهان، در مسیر تحولی بنیادین قرار گرفته است؛ تحولی که نهتنها ساختار تولید و مصرف انرژی را در این بخش از جهان متحول میسازد، بلکه بر معادلات جهانی انرژی در دهه آینده نیز تأثیرگذار خواهد بود. طبق گزارش جامع گروه مشاورهای IMARC، ارزش بازار انرژیهای تجدیدپذیر در این منطقه که در سال ۲۰۲۴ معادل ۳۳۰.۵ میلیارد دلار برآورد شده، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۳ با رشدی دوبرابری به ۷۱۱.۸ میلیارد دلار برسد. این جهش، با نرخ رشد سالانه مرکب (CAGR) ۸.۹ درصد در فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۳، حاصل ترکیبی از سیاستهای حمایتی دولتها، رشد فزاینده تقاضا برای انرژی پاک، پیشرفتهای سریع فناورانه در حوزههای ذخیرهسازی، خورشیدی، بادی و برقآبی، و نیز سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی در زیرساختهای مرتبط است. کشورهایی مانند چین، هند، ژاپن، کرهجنوبی و استرالیا، با تخصیص منابع گسترده و اجرای پروژههای عظیم در زمینه انرژی پاک، در حال ایفای نقشی کلیدی در گذار جهانی به سمت انرژیهای کمکربن هستند و موقعیت راهبردی این منطقه را در آینده انرژی جهان تثبیت میکنند.
همزمان با نخستین سفر رئیسجمهور جدید اندونزی به عربستان سعودی، شرکتهای Pertamina و ACWA Power تفاهمنامهای برای توسعه پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر و هیدروژن سبز به ارزش ۱۰ میلیارد دلار امضا کردند. این توافق بخشی از تلاشهای مشترک دو کشور برای تقویت امنیت انرژی و گذار به اقتصاد کمکربن است.
بانک سرمایهگذاری زیربنایی آسیا (AIIB) با هدف تقویت پروژههای انرژی خورشیدی کوچکمقیاس در برزیل، وامی ۱۰۰ میلیون دلاری به بانک تعاونی سیردی اعطا کرد. این همکاری گامی تازه در پیوند سرمایه آسیایی با توسعه پایدار در آمریکای جنوبی و ترویج انرژیهای تجدیدپذیر در مناطق کمتر برخوردار برزیل است.